Wat zijn OSB platen?

OSB platen zijn houten constructieplaten die bestaan uit lange houtschilfers, ook wel strands genoemd. Deze houtschilfers worden in lagen gelegd, verlijmd en onder hoge druk samengeperst tot een stevige plaat.

OSB staat voor Oriented Strand Board. De schilfers liggen niet willekeurig door elkaar. In de buitenlagen lopen ze vooral in de lengterichting van de plaat. In de binnenlaag liggen ze kruislings. Daardoor krijgt de plaat stevigheid en vormvastheid.

OSB wordt veel gebruikt voor vloeren, wanden, daken, ondervloeren, aftimmeringen en achterhout. Het is een praktische keuze als je een stevige bouwplaat zoekt met een goede prijs-/kwaliteitverhouding.

Bekijk direct de categorie OSB platen bij Bouwbestel.

Wil je direct weten hoeveel platen je nodig hebt? Gebruik dan de OSB platen calculator. Wil je een indicatie van de draagkracht maken? Gebruik dan de draagkracht calculator voor OSB.

Waar zijn OSB platen van gemaakt?

OSB platen worden gemaakt van houtschilfers met een vooraf bepaalde vorm en dikte. Deze schilfers worden met een bindmiddel verlijmd en daarna onder druk tot plaatmateriaal geperst.

De opbouw in lagen maakt OSB sterk en stabiel. De buitenlagen geven de plaat sterkte in de lengterichting. De kruislings geplaatste binnenlaag helpt tegen vervorming.

Daardoor is OSB geschikt als bouwplaat voor constructieve en niet-decoratieve toepassingen. Denk aan vloeren, wanden en dakconstructies waarbij de plaat later wordt afgewerkt of uit het zicht verdwijnt.

Waar gebruik je OSB platen voor?

OSB is een veelzijdige plaat. Je gebruikt OSB vooral wanneer stevigheid, snelle verwerking en een gunstige prijs belangrijk zijn.

Toepassing	Welke OSB?	Waarop letten?
Vloer of ondervloer	Vaak 18 mm OSB met tong en groef	Controleer plaatklasse, balkafstand, belasting en ondersteuning van naden
Wand of scheidingswand	OSB als verstevigende plaat of achterhout	Handig als basis voor bevestigingen of afwerking met gipsplaat
Dakbeschot of dakconstructie	OSB passend bij constructie en vochtbelasting	OSB is geen dakbedekking en moet worden beschermd tegen langdurige regen
Achterhout	OSB stroken of OSB achterhout	Voor extra bevestigingsmogelijkheid achter gipsplaten of wandafwerking
Meubels of zichtwerk	OSB als stoere bouwplaat met zichtbare houtschilfers	Schuren, gronden, lakken of beitsen voor een nettere afwerking
Tijdelijke bouwtoepassing	Rechtkantige OSB plaat	Kies ook tijdelijk een dikte en klasse die passen bij belasting en weersomstandigheden

Welke OSB-klassen zijn er?

OSB platen worden ingedeeld in verschillende klassen. Die klasse zegt iets over de toegestane gebruiksomgeving en de constructieve toepassing.

OSB-klasse	Toepassing	Praktische uitleg
OSB/1	Niet-constructieve toepassingen in droge omstandigheden	Voor lichte toepassingen zonder constructieve belasting
OSB/2	Constructieve toepassingen in droge omstandigheden	Geschikt voor constructief gebruik in droge binnenruimtes
OSB/3	Constructieve toepassingen in vochtige omstandigheden	Vochtbestendiger dan OSB/2, maar niet waterdicht
OSB/4	Zwaar belaste constructieve toepassingen in vochtige omstandigheden	Voor zwaarder belaste toepassingen binnen de juiste constructie

De OSB-klasse bepaalt niet zelfstandig of een plaat geschikt is voor jouw vloer, wand of dak. Ook de dikte, overspanning, balkafstand, belasting, legrichting en bevestiging blijven belangrijk.

OSB platen voor vloeren

OSB wordt vaak gebruikt als vloerplaat of ondervloer. Voor veel houten vloeropbouwen wordt 18 mm OSB met tong en groef gebruikt. Deze dikte is echter niet automatisch geschikt voor iedere balkafstand of belasting.

Controleer altijd de plaatklasse, overspanningsrichting, hart-op-hartafstand van de balken, ondersteuning van naden, bevestiging en verwachte belasting.

Gebruik bij vloeren bij voorkeur OSB-platen met tong en groef. Bij Bouwbestel vind je onder andere OSB Plaat Floor 18 mm Klasse 2 Tong & Groef 4 zijdes. Deze plaat heeft een formaat van 244 x 59 cm en een oppervlak van 1,4396 m² per plaat.

Deze OSB/2-plaat is bedoeld voor droge omstandigheden. Is tijdens gebruik of verwerking sprake van verhoogde vochtbelasting, controleer dan of een OSB/3-uitvoering nodig is.

Wil je berekenen hoeveel OSB-platen je nodig hebt? Gebruik dan de OSB platen calculator. Daarmee bereken je snel het aantal platen voor je vloer, wand of dak.

Gebruik je OSB als vloerplaat? Dan is niet alleen het aantal platen belangrijk, maar ook de belasting. Maak hiervoor een indicatie met de draagkracht calculator voor OSB. Deze calculator is bedoeld als hulpmiddel en vervangt geen officiële constructieberekening.

Wil je ook weten welke balkmaat je nodig hebt voor je vloer? Gebruik dan de balkmaat calculator.

Wat betekent tong en groef bij OSB?

Tong en groef is een randverbinding. De ene rand van de plaat heeft een uitstekende lip. De andere rand heeft een groef. Deze schuiven in elkaar wanneer je de platen tegen elkaar legt.

Bij vloeren is tong en groef handig, omdat de platen elkaar beter ondersteunen op de naad. Daardoor ontstaat een strakkere vloer met minder kans op hoogteverschillen tussen platen.

Heeft de plaat alleen tong en groef aan twee zijden? Zorg dan dat kopse naden goed worden ondersteund door een balk, regel of geschikte onderconstructie.

Bij tong en groef rondom sluiten ook de kopse zijden op elkaar aan. Of een naad vrij tussen de balken mag liggen, hangt af van de plaat, vloeropbouw en verwerkingsvoorschriften. Controleer dit altijd bij de gekozen vloerplaat.

Welke dikte OSB heb je nodig?

De juiste dikte OSB hangt af van de toepassing. Een lichte wandbetimmering vraagt minder dikte dan een vloer of dakconstructie.

Dikte	Veelvoorkomend gebruik	Let op
9 mm	Lichte betimmering, wandbekleding en tijdelijke toepassingen	Niet bedoeld als standaard dragende vloerplaat
11 of 12 mm	Wandplaten, lichte constructies en betimmering	Controleer onderconstructie, plaatklasse en schroefafstand
15 mm	Stevigere wand- of daktoepassingen	Alleen toepassen als plaatklasse, onderconstructie en overspanning geschikt zijn
18 mm	Vloeren, ondervloeren, daken en zwaardere toepassingen	Controleer balkafstand, belasting, plaatklasse en plaatrichting

Bij Bouwbestel vind je OSB-platen in meerdere diktes, waaronder 9 mm, 12 mm, 15 mm en 18 mm. Voor lichte toepassingen kun je kijken naar OSB Klasse 3 Rechtkantig 9 mm. Voor vloeren en zwaardere toepassingen wordt vaak 18 mm OSB gebruikt, mits de volledige vloeropbouw daarvoor geschikt is.

OSB-platen voor wanden en achterhout

OSB wordt vaak gebruikt bij wandconstructies. Je kunt OSB monteren op houten regelwerk of gebruiken als verstevigende plaat achter gipsplaten.

OSB achter een gipsplaat geeft extra bevestigingsmogelijkheden. Dat is handig bij planken, lichte kasten, radiatorbeugels of andere onderdelen die later aan de wand komen.

Het toegestane gewicht hangt af van de OSB-dikte, schroef, plaatlagen, regelwerk en richting van de belasting. Voor zware voorwerpen blijft een goede achterconstructie belangrijk. Denk aan achterhout, extra regels of bevestiging direct in de draagconstructie.

Let bij wanden ook op plaatnaden, randondersteuning, leidingen en eventuele folie- of luchtdichte lagen in de constructie.

OSB als dakbeschot of dakplaat

OSB kan onderdeel zijn van een dakconstructie, bijvoorbeeld als dakbeschot of dakplaat. De gekozen OSB-klasse en dikte moeten passen bij de balkafstand, belasting en vochtbelasting.

OSB is geen definitieve dakbedekking. Bescherm de plaat tijdens de bouw tegen langdurige regen en breng dakfolie, dakbedekking of de verdere dakopbouw op tijd aan.

Lees ook de blog over welke folie onder dakpannen.

Is OSB waterbestendig?

OSB is niet waterdicht. OSB/3 is vochtbestendiger dan OSB/2 en is geschikt voor constructieve toepassingen in vochtige omstandigheden. Dat betekent niet dat OSB/3 langdurig onbeschermd buiten of in direct water kan worden toegepast.

Langdurig contact met water kan zorgen voor zwelling, vervorming en beschadigde randen. Vooral zaagkanten en randen nemen sneller vocht op.

Gebruik OSB buiten alleen als tijdelijke bouwplaat of als onderdeel van een goed beschermde constructie. Werk dak, gevel of vloer daarna op tijd af met de juiste folie, dakbedekking, gevelafwerking of vloeropbouw.

Lees meer in de blog over OSB platen waterbestendig en buiten gebruiken.

OSB of underlayment: wat kies je?

OSB en underlayment worden allebei gebruikt als constructief plaatmateriaal. Het verschil zit vooral in de opbouw, uitstraling en toepassing.

Eigenschap	OSB	Underlayment
Opbouw	Houtschilfers die in lagen zijn verlijmd	Kruislings verlijmde fineerlagen
Uitstraling	Stoere plaat met zichtbare houtschilfers	Rustiger houtbeeld
Prijs	Vaak voordeliger	Vaak duurder
Gebruik	Vloeren, wanden, daken, ondervloeren en achterhout	Vloeren, daken, wanden, aftimmering en soms zichtwerk
Zichtwerk	Industriële uitstraling	Nettere houtlook, afhankelijk van kwaliteit

Kies OSB als je een voordelige constructieplaat zoekt en het uiterlijk minder belangrijk is. Kies underlayment platen als je een rustigere houtlook of een plaat van kruislings verlijmde fineerlagen wilt.

Welke plaat constructief het meest geschikt is, hangt af van de dikte, plaatklasse, balkafstand, belasting, vochtbelasting en bevestiging.

OSB of multiplex: wat is het verschil?

Multiplex bestaat uit kruislings verlijmde fineerlagen. OSB bestaat uit grotere houtschilfers die in lagen worden verlijmd en geperst.

Multiplex heeft vaak een netter en rustiger oppervlak. OSB heeft een grovere, industriële uitstraling en is vaak voordeliger. Voor constructiewerk dat uit het zicht verdwijnt, is OSB daarom een praktische keuze.

Wil je meer keuze in houtsoort, afwerking of zichtkwaliteit? Bekijk dan de categorie multiplex platen.

OSB of spaanplaat?

OSB en spaanplaat zijn niet hetzelfde. OSB bestaat uit grotere, gerichte houtschilfers. Spaanplaat bestaat uit kleinere houtspaanders die worden samengeperst.

OSB wordt vaker gekozen voor constructieve bouwtoepassingen. Spaanplaat wordt vaker gebruikt voor meubels, interieurbouw of toepassingen waarbij de plaat niet constructief wordt belast.

Bekijk ook de categorie spaanplaat als je een plaat zoekt voor interieur- of meubeltoepassingen.

OSB platen verwerken

OSB platen zijn goed te zagen, schroeven en verwerken. Gebruik een scherpe zaag en werk op een vlakke ondergrond. Draag bij het zagen een stofmasker en veiligheidsbril.

Laat platen bij vloeren en wanden voldoende acclimatiseren in de ruimte. Houtachtig plaatmateriaal kan werken door temperatuur en luchtvochtigheid.

OSB heeft een sterkere overspanningsrichting. Bij vloeren en daken wordt de lange plaatrichting of aangegeven hoofddraagrichting doorgaans haaks op de balken gelegd. Controleer altijd de legrichting van het gekozen product.

Laat de plaatnaden bij vloeren en wanden verspringen en voorkom dat vier plaathoeken op één punt samenkomen. Zorg dat kopse naden voldoende worden ondersteund wanneer het plaatsysteem dit vereist.

Houd voldoende ruimte langs muren, kolommen en andere vaste bouwdelen. Houd ook de voorgeschreven voeg tussen rechte plaatranden aan. De benodigde ruimte hangt af van het product en de toepassing.

Gebruik bevestigingsmiddelen die geschikt zijn voor hout en voor de onderconstructie. Draai schroeven vlak in de plaat en beschadig het oppervlak niet onnodig diep.

Beschadig de tong en groef niet tijdens het aankloppen. Gebruik daarvoor een reststuk of slagblok.

OSB platen afwerken

OSB kun je onbehandeld laten als de plaat uit het zicht verdwijnt. Blijft de plaat zichtbaar? Dan kun je OSB schuren, schilderen, lakken of beitsen.

Door de grove houtschilfers blijft het oppervlak altijd herkenbaar. Wil je een glad en strak schilderresultaat? Dan is OSB minder geschikt dan multiplex, MDF of een andere gladde plaat.

Test de afwerking eerst op een reststuk. Door de verschillende houtschilfers en bindmiddelen kan het oppervlak verf of beits ongelijk opnemen. Voor een dekkend resultaat zijn meestal een geschikte primer en meerdere lagen nodig.

Werk vooral randen en zaagkanten goed af. Deze delen nemen sneller vocht op dan het vlak van de plaat. Gebruik bij zichtwerk een geschikte primer of lak voor een duurzamer resultaat.

Wil je OSB als zichtbare vloer gebruiken? Kies dan een slijtvaste vloerafwerking. Gewone muurverf of standaard blanke lak is daarvoor niet automatisch geschikt.

Voordelen van OSB platen

OSB is populair omdat het sterk, betaalbaar en breed toepasbaar is.

Goede prijs-/kwaliteitverhouding
Geschikt voor veel constructieve toepassingen
Goed te zagen, schroeven en verwerken
Verkrijgbaar in verschillende diktes en klassen
Ook verkrijgbaar met tong en groef voor vloeren
Stoere uitstraling bij zichtbaar gebruik
Praktisch als achterhout of verstevigingsplaat

Aandachtspunten bij OSB platen

OSB is sterk en praktisch, maar niet voor elke situatie de beste keuze.

OSB is niet waterdicht
Randen en zaagkanten zijn gevoelig voor vocht
Het oppervlak is grover dan multiplex of MDF
Voor zichtwerk blijft de houtschilferstructuur zichtbaar
De draagkracht hangt af van dikte, klasse, balkafstand, plaatrichting en bevestiging
Voor natte ruimtes of langdurig buitengebruik is een productspecifieke oplossing nodig

OSB platen kopen bij Bouwbestel

Bij Bouwbestel vind je verschillende OSB platen voor vloeren, wanden, daken, ondervloeren, aftimmering en achterhout. Bekijk de overzichtscategorie OSB platen.

Voor lichte toepassingen kun je kiezen voor OSB Klasse 3 Rechtkantig 9 mm. Voor droge vloeropbouwen is OSB Plaat Floor 18 mm Klasse 2 Tong & Groef 4 zijdes een praktische keuze. Wil je een grotere plaat met tong en groef aan twee zijden? Bekijk dan ook OSB Zero Platen T&G 18 mm 2-zijdig.

Korte conclusie: wat zijn OSB platen?

OSB platen zijn houten bouwplaten van verlijmde houtschilfers. Ze worden gebruikt voor vloeren, wanden, daken, ondervloeren, achterhout en betimmeringen.

Kies OSB als je een voordelige en stevige constructieplaat zoekt. Kies underlayment of multiplex als je een rustiger houtbeeld of een nettere afwerking wilt. Gebruik OSB altijd passend bij de toepassing, vochtbelasting, plaatklasse, plaatdikte en onderconstructie.